
Тэрмін “кухня” ў беларускай мове азначае не толькі памяшканне для прыгатавання ежы, але і выступае адпаведнікам слова “кулінарыя”. Такім чынам, пад вызначэннем традыцыйная беларуская кухня разумеецца майстэрства прыгатавання ежы і сукупнасць найбольш пашыраных і тыповых страў, што бытавалі (бытуюць) на беларускай этнічнай тэрыторыі на працягу доўгага часу і з’яўляюцца неад’емным элементам беларускай этнічнай культуры.
Характар беларускай традыцыйнай кухні вызначаўся спецыфікай гаспадарчай дзейнасці насельніцтва (земляробства і жывёлагадоўля), а таксама багатымі прыроднымі рэсурсамі тэрыторыі пражывання (разнастайная флора і паляўнічая фаўна, вялікая колькасць рыбных рэк і азёр). Акрамя таго, свой адбітак на фармаванне беларускай традыцыйнай кухні налажылі цесныя этнакультурныя кантакты з украінскім, рускім, балцкімі і іншымі еўрапейскімі народамі. З часоў Вялікага княства Літоўскага ў нацыянальнай кулінарыі цесна перапляліся славянскія, балтыйскія, яўрэйскія, а часткова і нямецкія карані.
Таму беларуская кухня – адна з самых разнастайных на кантыненце. Яна падобная да рускай, літоўскай, украінскай, польскай, яўрэйскай, але па-свойму ўнікальная, надзвычай сытная і смачная.
Спіс страў, якія мы знаходзім на традыцыйным стале беларускага селяніна, быў багатым і разнастайным. Вядомы этнограф М.Я. Нікіфароўскі ў канцы ХІХ стагоддзя апісаў больш за 150 страў і гатункаў народнай кухні, што шырока бытавалі на тэрыторыі Віцебскай вобласці.
Беларускія гаспадыні валодалі высокім кулінарным майстэрствам, мастацтвам ператвараць простыя прадукты харчавання ў далікатэсныя стравы і печывы з цудоўнымі смакавымі і харчовымі якасцямі. Заможныя людзі і шляхта складалі сабе харчовы рацыён, спіс страў на цэлы год наперад, распісваючы яго па святах і буднях, па перыядах мясаедаў і пастоў, з улікам асабістых густаў і запатрабаванняў. Сістэма пастоў, выпрацаваная на працягу многіх стагоддзяў і апрабаваная практыкай, давала магчымасць наладзіць здаровы лад жыцця; яна мела істотнае значэнне для гігіены харчавання і прафілактыкі захворванняў.